Online satışın kavramları, sade bir dille.

Pazaryeri, birden çok satıcının ürünlerini tek çatı altında listelediği ve satışın platformun kuralları içinde gerçekleştiği online alışveriş ortamıdır. Türkiye'de Trendyol, Hepsiburada, N11 ve Amazon bu modelin en bilinen örnekleridir. Satıcı; komisyonu, kargo süreci ve iade kuralları platform tarafından belirlenmiş bir vitrin kiralar. Kendi e-ticaret siteni pazaryerleriyle birlikte kullanmak, tek kanala bağımlılığı azaltan yaygın bir stratejidir.

Devamı:Pazaryeri entegrasyonlarıPazaryeri satıcıları için FaStartTrendyol ve Hepsiburada karşılaştırması

e-Fatura, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın belirlediği standartlarda elektronik olarak düzenlenen, iletilen ve saklanan faturadır. Kağıt faturanın yerine geçer ve GİB sistemi üzerinden alıcıya ulaşır. e-Arşiv fatura ise e-Fatura mükellefi olmayan alıcılara kesilen elektronik faturadır. Zorunluluk kapsamı ciro eşiklerine ve faaliyet türüne göre belirlenir, e-ticaret yapan işletmeler için ayrı eşikler vardır; güncel koşulları GİB duyurularından ve mali müşavirinden doğrula.

Devamı:e-Fatura entegrasyonuVergi yönetimiFatura şablonu aracı

Desi, kargo ücretini belirlemek için kullanılan hacimsel ağırlık birimidir. Yaygın hesap; paketin en, boy ve yükseklik değerlerinin santimetre cinsinden çarpılıp 3000'e bölünmesidir. Taşıyıcı, çıkan desi değeri ile paketin gerçek kilosunu karşılaştırır ve büyük olanı ücrete esas alır. Hafif ama hacimli ürünlerde kargo maliyeti bu yüzden beklenenden yüksek çıkabilir. Bölen katsayısı ve yuvarlama kuralı taşıyıcıya göre değişebilir; sözleşmendeki tanımı esas al.

Devamı:Kargo ve teslimatKargo entegrasyonları

Sanal POS, fiziksel cihaz olmadan internet üzerinden kredi ve banka kartı ödemesi almayı sağlayan sistemdir. Bir bankadan veya iyzico, PayTR gibi bir ödeme kuruluşundan edinilir; ödeme sayfası siteye entegre edilir. Başvuruda işletme bilgileri ve satış konusu değerlendirilir, komisyon oranları sağlayıcıya ve sektöre göre değişir. 3D Secure doğrulaması, kart sahibini şifreyle doğrulayarak dolandırıcılık riskini azaltan ek katmandır. Taksit seçenekleri sağlayıcı sözleşmesiyle belirlenir.

Devamı:Ödeme altyapısıiyzico, PayTR ve Stripe karşılaştırması

KVKK, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun kısaltmasıdır. Kişisel veri işleyen her işletmeye aydınlatma, açık rıza, veri güvenliği ve saklama süresi gibi yükümlülükler getirir. E-ticarette müşterinin adı, adresi, sipariş geçmişi ve çerez verileri bu kapsamdadır. Şartları taşıyan işletmelerin VERBİS kaydı yaptırması gerekir. Yükümlülükler işletmenin durumuna göre değiştiği için güncel gereklilikleri Kurum duyurularından ve yetkin danışmanlıkla doğrulayın.

Devamı:KVKK politikamızKVKK uyum kontrol listesi rehberiGizlilik politikası aracı

KDV, mal ve hizmet teslimlerinde uygulanan katma değer vergisidir. Satış bedeli üzerinden hesaplanır, faturada ayrıca gösterilir ve satıcı tarafından beyan edilip ödenir. Türkiye'de genel oranın yanında ürün ve hizmet grubuna göre indirimli oranlar uygulanır; e-ticarette doğru oranı ürünün kategorisi belirler. Tüketiciye gösterilen satış fiyatının vergiler dahil olması beklenir. Oranlar ve istisnalar mevzuatla değişebildiği için güncel listeyi mali müşavirinle doğrula.

Devamı:KDV hesaplama aracıVergi yönetimi

Dropshipping, satıcının stok tutmadan satış yaptığı modeldir: sipariş geldiğinde ürün tedarikçiden doğrudan müşteriye gönderilir. Başlangıç maliyeti düşüktür ancak kar marjı, teslimat süresi ve iade deneyimi büyük ölçüde tedarikçiye bağlıdır. Türkiye'de vergi, gümrük ve tüketici hukuku yükümlülükleri stoklu satıştan farklı değildir; satıcı, müşteriye karşı sorumluluğunu tedarikçiye devredemez. Modeli denemeden önce tedarikçi sözleşmelerini ve teslimat taahhütlerini yazılı olarak inceleyin.

Devamı:Dropshipping entegrasyonlarıTürkiye'de dropshipping rehberi

E-ihracat, yurt dışındaki tüketiciye online kanaldan yapılan perakende satıştır. Mikro ihracat kapsamında belirli ağırlık ve tutar sınırları içindeki gönderiler, elektronik ticaret gümrük beyannamesiyle basitleştirilmiş şekilde çıkış yapabilir. Sağlıklı bir e-ihracat kurgusu; hedef pazarın dilini, para birimini, ödeme alışkanlıklarını, kargo maliyetini ve iade sürecini birlikte planlamayı gerektirir. Her hedef ülkenin vergi ve tüketici kuralları ayrıca doğrulanmalıdır.

Devamı:E-ihracat çözümüPazarlar

Ön sipariş, henüz stokta olmayan veya satışa çıkmamış bir ürünün önceden sipariş edilmesidir. Satıcıya talebi ölçme ve üretimi ya da tedariki gerçek talebe göre planlama imkanı verir. Müşteriye tahmini teslim bilgisini net vermek ve gecikme durumunda seçeneklerini açıkça tanımak gerekir; mesafeli satışlarda tüketicinin cayma hakkı ön siparişte de geçerlidir. Ödemenin ne zaman tahsil edileceği baştan açıklanmalıdır.

Devamı:Ön sipariş özelliği

Kargo entegrasyonu, e-ticaret panelinin taşıyıcı firmalarla veri alışverişi yapmasıdır: sipariş bilgisi taşıyıcıya iletilir, barkod ve takip numarası panelde oluşur, teslimat durumu geri okunur. Elle veri girişini azaltır ve müşteriye doğru takip bilgisi vermeyi kolaylaştırır. Anlaşmalı kargo fiyatı, entegrasyonun kendisinden ayrı ticari bir konudur; taşıyıcıyla yapılan sözleşmeye bağlıdır ve platform değiştirmekle kendiliğinden taşınmaz.

Devamı:Kargo entegrasyonlarıKargo ve teslimat

Mesafeli satış sözleşmesi, satıcı ile tüketicinin yüz yüze gelmeden, internet gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu satış sözleşmesidir. E-ticarette her satın alma öncesinde tüketiciye ön bilgilendirme formu sunulması ve sözleşmenin onaylatılması gerekir. Tüketicinin kural olarak on dört gün içinde gerekçesiz cayma hakkı vardır; istisnaları mevzuat belirler. Metinlerin işletmeye ve ürüne göre uyarlanması ve güncel mevzuatla doğrulanması gerekir.

Devamı:Mesafeli satış sözleşmesi aracıMesafeli satış sözleşmemiz

Agentic ticaret, işin bir kısmını yapay zekâ ajanlarının birinin adına yaptığı alışveriştir. Müşterinin asistanı ürünleri arar, karşılaştırır ve mağaza da katılıyorsa müşteri onayladıktan sonra satın alır. Satıcı tarafında bir ajan katalog, fiyat ve sipariş işlerini bir kişinin onayına hazırlar. Ajanların mağazalarla nasıl veri alışverişi yapacağını Google'ın Universal Commerce Protocol'ü ve OpenAI ile Stripe'ın Agentic Commerce Protocol'ü gibi açık standartlar belirler.

Devamı:Agentic ticaret nedir?Mağazanı yapay zekâ alışveriş ajanlarına hazırlaYapay zekâ ajanı mağazanda neyi yürütebilir?

Yapay zekâ alışveriş asistanı, mağazaların ürün verisiyle çalışıp müşteri için ürün bulan ve karşılaştıran bir sohbet ya da arama aracıdır. Bazıları satın alabilir de: Google'ın ajanla ödeme özelliği satın almayı ancak müşteri ayrıntıları onayladıktan sonra tamamlar, ChatGPT'de ise satın alma varsayılan olarak satıcının kendi sitesinde ya da uygulamasında biter. Asistan kararını ürün verisine bakarak verdiği için eksiksiz bilgi ve açık politikalar, mağazanın yanıtta yer alıp almamasını etkiler.

Devamı:Satıcılar için agentic ticaretMağazanı yapay zekâ alışveriş ajanlarına hazırla

Universal Commerce Protocol (UCP), Google'ın 11 Ocak 2026'da duyurduğu ve Shopify, Etsy, Wayfair, Target ve Walmart ile birlikte geliştirdiği açık bir standarttır. Ajanların ve mağazaların keşiften ödemeye, satış sonrası desteğe kadar birlikte çalışmasını sağlar. Google'da aramadaki AI Mode'da ve Gemini uygulamasında satın almayı mümkün kılar. Kayıtlı satıcı yine mağazadır. Katılım bir Google Merchant Center hesabı ve ürün feed'iyle başlar.

Devamı:Yapay zekâ ajanı geliştirenlere agentic ticaretMağazanı yapay zekâ alışveriş ajanlarına hazırlaKüçük bir mağaza için UCP ve ACP

Agentic Commerce Protocol (ACP), OpenAI ile Stripe'ın yapay zekâ ajanları ve işletmeler satın almayı tamamlayabilsin diye geliştirdiği, Apache 2.0 lisansıyla yayımlanan açık bir standarttır. Mağaza kayıtlı satıcı olarak müşteri ilişkisini korur ve bir işlemi ajana ya da siparişe göre kabul edip reddedebilir. ChatGPT, ACP'yi satıcıların ürün feed'lerini okumak için kullanır ve satın alma varsayılan olarak satıcının kendi sitesinde ya da uygulamasında tamamlanır.

Devamı:Yapay zekâ ajanı geliştirenlere agentic ticaretMağazanı yapay zekâ alışveriş ajanlarına hazırlaKüçük bir mağaza için UCP ve ACP

Ürün feed'i, bir mağazanın ürünlerini başlık, açıklama, görsel, fiyat, stok durumu ve GTIN gibi alanlarla listeleyen yapılandırılmış bir dosya ya da veri akışıdır. Mağazalar feed'i Google Merchant Center'a, reklam platformlarına ve ChatGPT gibi yapay zekâ alışveriş servislerine gönderir, onlar da ürünleri bu veriyle gösterir. OpenAI, fiyat ve stok güncel kalsın diye feed'in tamamını günde bir kez, gün içindeki değişiklikleri de ayrıca göndermeyi öneriyor.

Devamı:Kataloğunda AllyAlıcının sorularını yanıtlayan ürün sayfaları

Çok kanallı satış, tek bir kataloğu aynı anda birkaç yerde satmaktır: kendi siten, Amazon, eBay, Walmart ya da TikTok Shop gibi. Amazon'a göre mağazasındaki bağımsız satıcıların yüzde 95'ten fazlası birden çok kanalda satıyor. Zor olan, tek bir stok sayısını, aynı ürün bilgilerini ve her kanalın fiyat ve kurallarını uyumlu tutmaktır, çünkü her kanalın kendi listelemeleri, ücretleri ve politikaları vardır.

Devamı:Satış yollarıEntegrasyonlarAmazon'da ve kendi mağazanda satmak

Merchant of record (kayıtlı satıcı), malı satan ve ödemeyi müşteriden doğrudan alan işletmedir. Kart ekstresinde onun adı görünür, iadeleri ve ters ibrazları da o yönetir. Bir yapay zekâ ajanı Agentic Commerce Protocol ya da Google'ın Universal Commerce Protocol'ü üzerinden sipariş verdiğinde kayıtlı satıcı yine mağazadır. Ajanın çalıştığı platform ve ödeme kuruluşu satıcı olmaz.

Devamı:Satıcılar için agentic ticaretÖdemeler

GTIN (Global Trade Item Number), bir ürünü satıldığı her yerde tanımlayan standart numaradır; barkod bu numarayı taşır. Kuzey Amerika'da çoğunlukla 12 haneli UPC (GTIN-12), Avrupa'da 13 haneli EAN (GTIN-13), kitaplarda ISBN kullanılır. Amazon çoğu kategoride yeni listeleme açmak için GTIN ister. Google ürünleri eşleştirmek için bu numarayı kullanır ve satıcılardan GTIN'i tahmin etmemelerini, uydurmamalarını ister.

Devamı:Barkod üreteciAlıcının sorularını yanıtlayan ürün sayfaları

Yapılandırılmış veri, bir web sayfasındaki bilgileri standart bir biçimde belirten koddur. Böylece arama motorları ve başka yazılımlar tahmin yürütmek zorunda kalmaz. Bir ürün sayfasında ad, görsel, fiyat, para birimi, stok durumu ve iade politikası schema.org sözlüğüyle, çoğunlukla Google'ın önerdiği JSON-LD biçiminde yazılır. Google bunu zengin sonuçlar için kullanır ve okuyucunun sayfada göremediği hiçbir şeyin işaretlenmemesini ister.

Devamı:Alıcının sorularını yanıtlayan ürün sayfalarıSatıcılar için agentic ticaret

Pazar yeri komisyonu (referral fee), bir ürün satıldığında pazar yerinin aldığı paydır ve genellikle satış tutarının bir yüzdesidir. Amazon kargo dahil toplam fiyatın bir yüzdesini alır ve ürün başına bir alt sınır uygular. Walmart'ın oranı kategoriye göre değişir ve yalnızca satış tamamlanınca kesilir. eBay buna final value fee der. Listeleme, paket, reklam ve fulfillment ücretleri çoğu zaman bunun üstüne gelir, bazı pazar yerleri kart işlem ücreti de alır.

Devamı:Kâr marjı hesaplayıcıSatış yolları2026'da pazar yeri satıcı ücretleri

Fulfillment, sipariş ile müşterinin kapısı arasındaki her şeydir: stoku depolamak, ürünleri toplayıp paketlemek, kargolamak ve iadeleri karşılamak. Satıcı bunu kendisi yapabilir ya da bir hizmete yaptırabilir. Örneğin Amazon satıcının stokunu kendi depolarında tutar, hem Amazon'dan hem diğer kanallardan gelen siparişleri bu tek stoktan gönderir ve başka yerden gelen siparişlerde varsayılan olarak markasız paket kullanır.

Devamı:Sipariş hazırlamaKargo

Hacimsel ağırlık, kargo firmasının bir paketin boyutundan hesapladığı faturalama ağırlığıdır. Firma bunu gerçek ağırlıkla karşılaştırır ve hangisi büyükse onu ücretlendirir; hafif ama hacimli bir kutunun küçük ve ağır bir paketten pahalıya gitmesi bu yüzdendir. ABD'de USPS, bir fit küpü aşan Priority Mail paketlerinde en, boy ve yüksekliği inç olarak yukarı yuvarlayıp çarpar, sonucu 139'a bölerek pound cinsinden bulur. Desi de aynı fikrin santimetreyle hesaplanan karşılığıdır.

Devamı:KargoKüçük bir dükkânın tutabileceği kargo ve iade

Ters ibraz (chargeback), kart sahibinin bir ödemeye kartını veren banka üzerinden itiraz etmesidir. Banka kart ağında resmî bir itiraz açar ve ödeme hemen geri alınır. Stripe'ta örneğin satıcının bakiyesinden hem ödeme tutarı hem itiraz ücreti düşülür. Satıcı kanıtla yanıt verebilir. Amazon'da satıcının kendi gönderdiği siparişlerdeki ters ibrazlar sipariş kusur oranına sayılır ve bu oranın yüzde 1'in altında kalması gerekir.

Devamı:Dolandırıcılık korumasıÖdemeler

Yapay zekâ tarayıcısı, bir yapay zekâ şirketinin web sayfalarını okumak için gönderdiği bottur ve büyük şirketler farklı işler için birkaçını çalıştırır. OpenAI'ın GPTBot'u modellerin eğitiminde kullanılabilecek içeriği toplar, OAI-SearchBot ise ChatGPT aramasına sayfa bulur ve onu engellemek siteni o yanıtların dışında bırakır. Site sahipleri her botu robots.txt'te ayrı ayrı ayarlar. ChatGPT-User ya da Google-Agent gibi kullanıcı isteğiyle çalışanlar bu kurallara uymayabilir.

Devamı:Mağazanı yapay zekâ alışveriş ajanlarına hazırlaSatıcılar için agentic ticaret